

Korycin to mała gmina w dawnym województwie białostockim. Od niemal 350 lat wytwarza się tam tzw. ser koryciński, jeden z zaledwie trzech polskich serów chronionych certyfikatem unijnym. A że okolica sprzyja serom – nieskażone przemysłem zielone łąki i lasy służą za dywan i stołówkę pasącym się krowom, wielu mieszkańców gminy robi ser dla siebie, znajomych i na potrzeby lokalnej sprzedaży. Znajdzie się wśród nich niejeden producent serów, który prowadzi sprzedaż na szerszą skalę, lecz i w takim przypadku ser koryciński jest zawsze – serem domowym.
Producent serów opowiada o wytwarzaniu „Swojskiego”
Żartobliwie można stwierdzić, że ser koryciński dojrzewa krótko, bo nikt mu nie pozwala leżeć na półce kilka miesięcy. Jest zbyt dobry i po wytworzeniu szybko znika z każdego stołu czy lodówki. Jest to jednak ser, który może leżakować do około dwóch miesięcy. Nabiera wtedy twardości, a także uwypukla się jego smak. Sery podpuszczkowe są jednak z reguły serami miękkimi, które należy spożywać gdy są młode.
W gminie Korycin każdy producent serów ma swoje tajne metody na nieznaczną zmianę smaku sera, lecz zmienia się on i bez takich starań. To jest w nim właśnie niezwykłe, a dzieje się dzięki temu, iż mleko wykorzystywane do produkcji sera nie jest pasteryzowane, zachowuje więc swój głęboki i właściwy smak. Jest tak jednak również dlatego, że wielu producentów sera nie jest w stanie idealnie skontrolować warunków jego wytwarzania, by każdorazowo były identyczne – co właściwie jest zaletą produktów naturalnych, a przez to ich smak zawsze może się nieznacznie różnić. Chodzi jednak o subtelne zmiany, nierzadko wyczuwalne tylko przez znawców. Te subtelne różnice zależą od wielu czynników począwszy od niezależnych jak pora roku, aż po częściowo kontrolowalne, które wpływają na smak sera, jak:
- sposób mieszania mleka podczas podgrzewania,
- temperatura do jakiej jest podgrzewane,
- a nawet wilgotność powietrza w pomieszczeniu serowarni.
Produkty domowe, a wśród nich sery podlaskie, to jednak nie przemysł, w którym tworzy się produkty w ściśle kontrolowanych warunkach. Uważa się, że w produkcji serów owe niekontrolowalne, subtelne czynniki wpływające na smak końcowego produktu, stanowią właśnie o jego oryginalności i są gwarantem wykorzystania tradycyjnej receptury. Kiedy jemy ser z tego samego gospodarstwa i za każdym razem nieznacznie się on różni, możemy być pewni, że jemy taki sam ser, jaki jedli nasi dalecy przodkowie.
Ser koryciński – sklep czy gospodarstwo
Na przestrzeni ostatnich lat ser koryciński zdobywał wiele nagród, został wpisany na listę ministerialną produktów tradycyjnych, w 2004 roku otrzymał nagrodę za najlepszy produkt tradycyjny, w 2012 uzyskał certyfikat unijny regionalnej jakości itd. Tym samym stał się towarem pożądanym. Nie może jednak zaspokoić większych rzesz koneserów sera, gdyż jego istotą jest produkcja: regionalna, wiejska i tradycyjna, czyli nie masowa.
Odpowiadając więc na pytanie: gdzie kupić ser koryciński?, najprościej jest stwierdzić, że we właściwej gminie, aczkolwiek i okoliczne również go sprzedają – wówczas już nieważne, czy sklep czy gospodarz. W innych regionach Polski jest już jednak trudno dostępny, bo z opisanych wyżej względów nie może być produkowany na dużą skalę. Straciłby wówczas swój charakter sera regionalnego i tradycyjnego. Producenci serów korycińskich oferują go jednak w sprzedaży internetowej. Wystarczy wpisać w wyszukiwarce frazę – regionalne sery korycińskie, a następnie dokonać zakupu online. Przy okazji można zobaczyć, jak dużą popularnością się cieszą – nierzadko większość serów jest po prostu niedostępna.
Warto przeczytać także: Ser koryciński Swojski – 4 najważniejsze cechy